ऑपरेटिंग मॉडल विश्लेषण Uniswap V2 (UNI) - AMM की नींव
किसी भी AMM के लिए सबसे बुनियादी मॉडल Uniswap V2 के ऑपरेटिंग मॉडल का विश्लेषण और मूल्यांकन करें।
क्षमता का आकलन करने और ऋण क्षेत्र के साथ निवेश के अवसरों को खोजने के लिए डेटा के आधार पर प्रत्येक पारिस्थितिकी तंत्र पर उधार पहेली टुकड़ों का विश्लेषण करें।
डेफी लेगोस सीरीज़ में आपका स्वागत है, यह एक गहन शोध और विश्लेषण श���रृंखला है जो आपको क्रिप्टो बाजार में किसी क्षेत्र का सर्वोत्तम अवलोकन प्राप्त करने में मदद करती है। अधिक विशेष रूप से, इस लेख में, मैं आपके साथ ऋण क्षेत्र का विश्लेषण करूंगा, जो कि सबसे महत्वपूर्ण क्षेत्रों में से एक है जो क्रिप्टो बाजार पूंजीकरण को आज की तरह विस्तार करने में मदद करता है।
यह लेख कुछ मुख्य विषयों को इस प्रकार कवर करेगा:
अस्वीकरण: यह लेख केवल सूचना के उद्देश्यों के लिए एक विश्लेषणात्मक दृष्टिकोण से लिखा गया है। कृपया इसे किसी भी प्रकार की निवेश सलाह न समझें। क्रिप्टो बाजार एक उद्यम पूंजी बाजार है, बड़ी मात्रा में पूंजी के साथ भाग लेने से पहले आपको विवरण सीखना होगा।
कृपया नीचे दिए गए लेख को जारी रखें!
डीआईएफआई के साथ उधार अवलोकन और ऋण की भूमिका
उधार की परिभाषा
उधार एक अवधारणा है जो उधार देने की गतिविधियों का जिक्र करती है, ऋणदाता को ऋणदाता के रूप में भी जाना जाता है। हालांकि, बाजार हमेशा उधार लेने की मांग और उधार देने की मांग के समानांतर मौजूद होता है। इसलिए, उधार लेने की गतिविधियों के संदर्भ में एक और अधिक उधार अवधारणा है, उधारकर्ता को उधारकर्ता भी कहा जाता है।
उधार देने की गतिविधियों में, 2 मुख्य भाग लेने वाली संस्थाएँ होंगी, जो हैं:
चूंकि उधार और उधार दो गतिविधियां समानांतर में मौजूद हैं, नीचे दी गई सामग्री में, मैं सामान्य रूप से उधार और उधार गतिविधियों को संदर्भित करने के लिए केवल उधार शब्द का उपयोग करता हूं।
उधार किसी भी बाजार में एक बहुत ही महत्वपूर्ण वित्तीय गतिविधि है ताकि नकदी प्रवाह पूरी अर्थव्यवस्था के लिए एक प्रेरक शक्ति का संचार और निर्माण कर सके। प्रश्न का उत्तर देने से पहले "ऋण क्षेत्र को DeFi की आवश्यकता क्यों है?" . बाजार के आकार और उधार देने वाले क्षेत्र की भूमिका के बारे में जानने के लिए मैं आपके साथ काम करूंगा।
उधार के बाजार का आकार
वर्तमान में, उधार दुनिया में सबसे लोकप्रिय और महत्वपूर्ण वित्तीय गतिविधियों में से एक है। उधार न केवल क्रिप्टो बाजार में होता है, बल्कि वास्तविक बाजार में भी कई अलग-अलग स्तरों के साथ होता है। कुछ स्तर आप देख सकते हैं:
ऐसा लगता है कि विश्व स्तर पर, कोई भी उधार बाजार के आकार का सटीक अनुमान नहीं लगा सकता है क्योंकि वे इतने सारे संगठनों से आते हैं, यहां तक कि छोटे व्यक्ति भी। लेकिन आपके लिए उधार बाजार के आकार को स्पष्ट रूप से समझने के लिए, मेरे पास इस तरह की एक छोटी सी तुलना होगी (स्रोत: अनुसंधान और बाजार 2021):

उधार बाजार का आकार।
यदि आपने देखा है कि क्रिप्टो बाजार का पूंजीकरण बहुत बड़ा है, तो वैश्विक ऋण बाजार का पूंजीकरण लगभग 3 गुना है। आगे बढ़ते हुए, वैश्विक ऋण बाजार 2025 तक 6% की चक्रवृद्धि वार्षिक वृद्धि दर के साथ 8,800 बिलियन डॉलर तक पहुंचने का अनुमान है।
उधार की भूमिका
तो उधार इतना लोकप्रिय क्यों है और बाजार का इतना बड़ा आकार क्यों है? उत्तर 5 शब्दों में संक्षिप्त है: ऑप्टिमाइज़ कैपिटल। इसमें 2 इकाइयाँ होंगी:
1. उधारदाताओं के लिए
बड़ी पूंजी वाले व्यक्तियों के लिए, फिएट-मुद्रा धारण करना पहली पसंद नहीं है क्योंकि फिएट-मुद्रा अत्यधिक मुद्रास्फीतिकारी है, भले ही वह यूएसडी हो। वे अक्सर मुद्रा अवमूल्यन से बचने के लिए परिसंपत्ति वर्गों का चयन करेंगे।
हालांकि, निवेश करने के लिए संपत्ति चुनने से पहले, वे अक्सर उधार देंगे या बचत करेंगे क्योंकि:
कई व्यक्तियों से उधार लेने से बैंक को एक बड़ा पूंजी स्रोत प्राप्त करने में मदद मिलती है, जिससे कई निगमों की व्यावसायिक गतिविधियों का समर्थन होता है, जिन्हें अपनी व्यावसायिक गतिविधियों का विस्तार करने के लिए उधार लेने की आवश्यकता होती है, जिससे देश के लिए एक अधिशेष पैदा होता है।
2. उधारकर्ताओं के लिए
आइए निम्नलिखित मामला दें:
तो A को SOL और LUNA दोनों की कीमत बढ़ाने का अवसर कैसे नहीं छोड़ना चाहिए? यह वह जगह है जहाँ उधार खेल में आता है। $1,500 की 10 एसओएल पूंजी के साथ। ए निम्नलिखित कदम उठा सकता है:
तो आप देख सकते हैं कि, उधार देने वाले प्लेटफार्मों का उपयोग करके, A ने केवल SOL धारण करने से $500 अधिक का अधिशेष बनाया है।
वित्तीय उत्तोलन में उधार का उपयोग करने से आपको उसी पूंजी से चक्रवृद्धि ब्याज अर्जित करने में मदद मिल सकती है, लेकिन अगर आप सही निर्णय नहीं लेते हैं तो आपको बड़ा नुकसान भी होगा।
वर्तमान CeFi और DeFi में उधार का अवलोकन
तो ऊपर, मैंने आपको परिभाषा, बाजार के आकार और वित्तीय बाजार में उधार की महत्वपूर्ण भूमिका के बारे में प्रस्तुत किया है। इस भाग में, मैं आपके साथ पारंपरिक वित्तीय बाजार में उधार के दो लोकप्रिय रूपों का विश्लेषण करूंगा और इस प्रश्न का उत्तर दूंगा: "डेफी ने ऋण क्षेत्र में क्रांति क्यों लाई?" .
पी2पी लेंडिंग और सीईएफआई लेंडिंग के बीच तुलना।
जैसा कि आप ऊपर दिए गए अनुकरण में देख सकते हैं, डेफी लेंडिंग के जन्म से पहले, बाजार में उधार देने के दो लोकप्रिय रूप थे, वह है पी2पी (पीयर-टू-पीयर लेंडिंग) और सीईएफआई लेंडिंग (सामूहिक उधार बाजार)। केंद्रीय)।
P2P - पीयर-टू-पीयर लेंडिंग
कल्पना कीजिए कि P2P लेंडिंग मार्केट दोस्तों और परिचितों को पैसे उधार देने जैसा है। उधारकर्ता और ऋणदाता के आधार पर ब्याज दरें उच्च या निम्न हो सकती हैं ।
परिवार के सदस्यों के लिए, यह 0% होगा, लेकिन परिचितों और सहकर्मियों के लिए, यह बैंक से थोड़ा अधिक हो सकता है, क्योंकि इसमें संपार्श्विक की आवश्यकता नहीं होती है और कागज पर हस्ताक्षर करने की आवश्यकता नहीं होती है।
P2P लेंडिंग की कमजोरी यह है कि लोन की राशि बहुत कम होगी, क्योंकि यह प्रत्येक व्यक्ति की व्यक्तिगत पूंजी होती है। अगर कई लोगों पर कर्ज है तो वह भी उस व्यक्ति के रिश्ते के दायरे तक ही सीमित है।
हालाँकि, P2P ऋणों के साथ सबसे बड़ा जोखिम यह है कि कोई भी ऋणदाता (ऋणदाता) की ऋण राशि की गारंटी नहीं दे सकता है , यह किसी भी समय "भाग सकता है" यदि ऋणी (उधारकर्ता) वादा नहीं करता है जैसा कि आदान-प्रदान किया गया था।
उदाहरण के लिए: परिवार के सदस्यों के बीच ऋण, परिचितों के बीच ऋण, सहकर्मियों के बीच ऋण,...
पी2पी लेंडिंग की विशेषताएं:
CeFi उधार - तीसरे पक्ष के माध्यम से उधार लेना और उधार देना
इसलिए, वित्तीय बाजार एक तीसरा पक्ष दिखाई दिया है, वह है बैंक। बैंक उधारकर्ता और ऋणदाता के बीच संपर्क के रूप में कार्य करेगा। ऋण प्राप्त करने के लिए, उधारकर्ता (उधारकर्ता) को 150% या उससे अधिक की दर से ऋण राशि से अधिक मूल्य के साथ संपत्ति (घर, कार, अचल संपत्ति, ...) को गिरवी रखने की आवश्यकता होती है।
यदि उधारकर्ता (उधारकर्ता) दिवालिया है, तो पूंजी की वसूली के लिए बैंक द्वारा संपार्श्विक का उपयोग किया जाएगा । बैंक को ऋण चुकाते समय, उधारकर्ता को संपार्श्विक वापस पाने के लिए अधिक ब्याज का भुगतान करने की आवश्यकता होती है।
उधारकर्ताओं का ब्याज प्राप्त करने के बाद, बैंक उस ब्याज का एक हिस्सा उधारदाताओं - बचतकर्ताओं और बैंकों को भुगतान करने के लिए काटेगा। तीसरे पक्ष की लागत के कारण, बचत पर ब्याज और उधार लेने पर ब्याज के बीच का अंतर बहुत अधिक होगा।
उदाहरण: वित्तीय संस्थानों और देशों के बीच उधार, बैंकों और लोगों, बैंकों और व्यवसायों के बीच उधार।
ऋण का एक अन्य रूप भी है जो बिना संपार्श्विक के ऋण है , इस फॉर्म के साथ, आपके पास एक व्यक्तिगत पहचान पत्र होना चाहिए। हालांकि, इस पद्धति के साथ, उधारकर्ताओं को न केवल बोझिल प्रक्रियाओं का सामना करना पड़ता है, बल्कि ऋण सीमा भी काफी कम होती है।
सीईएफआई उधार की विशेषताएं:
ऋण देने वाले क्षेत्र को DeFi की आवश्यकता क्यों है?
डेफी लेंडिंग के लाभ
पी2पी लेंडिंग और सीईएफआई लेंडिंग की तुलना में डेफी लेंडिंग के फायदे।
तो ऊपर, मैंने आपके लिए पारंपरिक वित्तीय बाजार में उधार के दो सबसे लोकप्रिय रूपों का विश्लेषण किया है। हालाँकि, प्रत्येक रूप के अपने नुकसान हैं:
पी2पी उधार के लिए:
सीईएफआई उधार के लिए:
इसलिए, उपरोक्त सीमाओं को हल करने के लिए डेफी लेंडिंग का जन्म हुआ। DeFi लेंडिंग पूरी तरह से ब्लॉकचेन तकनीक के साथ स्मार्ट कॉन्ट्रैक्ट पर काम करती है । इसलिए, डेफी लेंडिंग के निम्नलिखित फायदे होंगे:
डेफी लेंडिंग का वर्तमान परिदृश्य
संपार्श्विक के साथ ऋण (जिसे सुरक्षित ऋण भी कहा जाता है)।
हालांकि डेफी लेंडिंग के कई फायदे हैं, लेकिन वास्तव में, डेफी लेंडिंग ने केवल ओवर-कोलेटरलाइज्ड लेंडिंग के रूप को लागू किया है, जिसे सिक्योर्ड लोन के रूप में भी जाना जाता है।
यह एक सुरक्षित ऋण है, जिसका अर्थ है कि उधारकर्ता को उन संपत्तियों को गिरवी रखना होगा जिनकी कीमत ऋण से अधिक है। लेकिन यह बहुत कम पूंजी दक्षता का एक रूप है ।
संपार्श्विक के बिना ऋण (असुरक्षित ऋण के रूप में भी जाना जाता है)।
इस बीच, CeFi लेंडिंग में, उपयोगकर्ता केवल व्यक्तिगत आय के प्रमाण के साथ असुरक्षित ऋण (असुरक्षित ऋण) उधार लेने में सक्षम थे। इससे पूंजी का अधिक कुशलता से उपयोग किया जा सकता है।
लेकिन DeFi लेंडिंग असुरक्षित ऋण को व्यापक रूप से लागू करने में सक्षम क्यों नहीं है?
ऐसा इसलिए है क्योंकि इस डेफी बाजार में, हम अभी भी उधारकर्ता की पहचान को सत्यापित नहीं कर पाए हैं । इसलिए, डेफी लेंडिंग के पास प्रत्येक व्यक्ति के लिए ऋण सीमा निर्धारित करने का कोई आधार नहीं है। उम्मीद है कि एनएफटी तकनीक विकसित होने से प्रत्येक व्यक्ति की पहचान हो जाएगी, जिससे असुरक्षित ऋण के लिए नए अवसर खुलेंगे।
इस लेख में, मैं सुरक्षित ऋण पर ध्यान केंद्रित करूंगा, जिसे डेफी ऋण बाजार में बंधक ऋण के रूप में भी जाना जाता है।
डेफी लेंडिंग का ऑपरेटिंग मॉडल
डेफी लेंडिंग का ऑपरेटिंग मॉडल।
तो डेफी लेंडिंग कैसे काम करेगी? CeFi लेंडिंग में क्या अंतर है?
डेफी लेंडिंग में 3 संस्थाओं की भागीदारी शामिल होगी:
वहाँ पर:
यहां पढ़ने से पता चलेगा कि डेफी लेंडिंग का ऑपरेटिंग मॉडल सीईएफआई लेंडिंग से काफी मिलता-जुलता है। आपने सही सोचा, लेकिन यहां मुख्य अंतर यह है कि डेफी लेंडिंग प्रोटोकॉल स्मार्ट कॉन्ट्रैक्ट और ब्लॉकचैन पर काम करता है , जिससे सैकड़ों बड़ी और छोटी फीस बच जाती है।
वहां से, ऋणदाता को बचत पर उच्च ब्याज दर प्रदान करना और उधारकर्ता के लिए कम ब्याज दर प्रदान करना संभव है।
शामिल पक्षों के बीच लाभ
डेफी लेंडिंग में भाग लेने वाली पार्टियों को लाभ।
ऊपर पढ़कर, शायद आप केवल यह देखते हैं कि लेंडिंग प्रोटोकॉल दो पक्षों, ऋणदाता और उधारकर्ता के लिए लाभ लाता है, लेकिन वास्तव में, लेंडिंग प्रोटोकॉल के ऑपरेटिंग मॉडल में निवेशक, निवेशक की भागीदारी भी शामिल है जो लेंडिंग प्लेटफॉर्म के लिए वोटिंग अधिकार कर सकते हैं।
ऋणदाता और उधारकर्ता के लाभ, आप उपरोक्त विश्लेषण के बाद समझते हैं:
लेकिन निवेशक के लिए, यह एक अपेक्षाकृत नई अवधारणा है, और यहां तक कि आप इसे पारंपरिक वित्तीय बाजार में भी एक्सेस नहीं कर पाएंगे, क्योंकि यह वह इकाई है जो बैंकरों, निवेश फंडों और निवेशकों का प्रतिनिधित्व करती है। वित्तीय संस्थानों के पास बैंक के वोटिंग अधिकार हैं। संचालन।
लेकिन डेफी ने एक नया दरवाजा खोल दिया है, जिससे आम उपयोगकर्ता जो बैंक के शेयरधारक भी बन सकते हैं (यहां, लेंडिंग प्रोटोकॉल), वोटिंग अधिकार रखने और बैंक में बदलाव करने की अनुमति देते हैं। लेंडिंग प्रोटोकॉल की क्रिया का तंत्र।
डीआईएफआई बाजार में निवेशक उधार प्रोटोकॉल के टोकन धारक हैं , उन्हें उधार प्रोटोकॉल में बदलाव करने के प्रस्तावों पर प्रस्ताव देने या वोट देने का अधिकार होगा। निवेशक निम्नलिखित में से कुछ सुझाव देने में सक्षम होंगे:
इसलिए, मैं निष्कर्ष निकाल सकता हूं, डेफी लेंडिंग ने लेंडिंग फील्ड के लिए एक पूरी तरह से नया द्वार खोल दिया है, जिससे लेंडिंग फील्ड को स्वतंत्र रूप से, पारदर्शी रूप से संचालित करने और समापन पार्टियों को लाभ वापस साझा करने की अनुमति मिलती है। प्लेटफॉर्म में मूल्य जोड़ें।
उधार तरलता पूल और उधार एग्रीगेटर को अलग करना
हालाँकि, वर्तमान में बाजार में दो प्रकार के ऋण प्रोटोकॉल हैं। वे हैं लेंडिंग लिक्विडिटी पूल और लेंड एग्रीगेटर। तो उनका अंतर क्या है?
लेंडिंग लिक्विडिटी पूल और लेंडिंग एग्रीगेटर के बीच अंतर करें।
यदि आपने एएमएम विश्लेषण लेख पढ़ा है , तो आप देखेंगे कि एएमएम सरणी में भी समान एग्रीगेटर हैं और उनका अंतर लिक्विडिटी पूल दृष्टिकोण में है:
कुछ बकाया उधार प्रोटोकॉल:
उधार में शामिल होने से पहले समझने के लिए 05 आंकड़े
बाजार में उधार देने वाले प्लेटफार्मों के प्रदर्शन विश्लेषण और ऑपरेटिंग मॉडल में गोता लगाने से पहले। यहां 5 संकेतक दिए गए हैं जिन्हें आपको जानना आवश्यक है:
महत्वपूर्ण संकेतक उधार प्रोटोकॉल के माध्यम से व्यक्त किए जाते हैं।
उधार देना/उधार लेना APR
(1) उधार/आपूर्ति एपीवाई: उधार प्रोटोकॉल के उपयोगकर्ता के लिए यह सबसे बुनियादी संकेतक है। उधार एपीआर ऋणदाता के लिए उधार प्रोटोकॉल बचत जमा ब्याज दर दिखाता है, और उधार लेने वाला एपीआर उधारकर्ता के लिए उधार ब्याज दर को इंगित करता है।
(2) वितरण एपीवाई: हालांकि, पारंपरिक बैंकों के विपरीत, डेफी लेंडिंग प्रोटोकॉल उपयोगकर्ताओं को उधार लेने के लिए प्रोत्साहित करने के लिए अतिरिक्त पुरस्कार देगा। आप ऊपर की तस्वीर देख सकते हैं, जब उपयोगकर्ता कंपाउंड में बचत या उधार लेते हैं, तो उन्हें COMP टोकन का इनाम मिलेगा।
न्यूनतम संपार्श्विककरण अनुपात
(3) संपार्श्विक कारक: इससे पहले कि आप प्रोटोकॉल में संपत्ति उधार ले सकें, यह न्यूनतम संपार्श्विक अनुपात है। उदाहरण के लिए:
Liquidation Point
Liquidation Point là điểm thanh lý. Nghĩa là khi tài sản thế chấp của anh em đã rớt giá trị, tỷ lệ thế chấp quá thấp và chạm mốc thanh lý, thì các Protocol sẽ kích hoạt cơ chế thanh lý tài sản để trả nợ lại cho Lender.
Tỷ lệ thế chấp tối thiểu của Aave là 133% (tức người dùng có thể vay tối đa 75% tài sản thế chấp). Nhưng nếu tỷ lệ thế chấp tối thiểu rớt còn 125% (hoặc người dùng đã vay hơn 80% giá trị tài sản thế chấp), thì Aave sẽ kích hoạt cơ chế thanh lý tài sản.
Ví dụ: Thế chấp $100 ETH để vay $75 USDC, nhưng ETH rớt giá, tỷ lệ vay đạt 80% thì số ETH sẽ được thanh lý để trả lại USDC cho Lender.
Liquidation Bonus
Liquidation Bonus là khoảng thưởng mà các Protocol sẽ thưởng cho Liquidator, để khuyến khích họ tham gia vào việc thanh lý tài sản sau khi Borrower không thể trả nợ.
Khái niệm Liquidation Bonus còn được gọi bằng cụm từ khác là Liquidation Penalty (Khoản phạt thanh lý), chúng có ý nghĩa tương đồng với nhau. Liquidation Penalty sẽ dành cho Borrower và khoản phạt đó cũng chính là phần thưởng cho Liquidator (Liquidation Bonus).
Liquidation Bonus sẽ được trích một phần từ chính giá trị tài sản thế chấp của Borrower.
Ví dụ:
Vậy 5% ở giữa chính là một phần Protocol thu được và trích lại cho Liquidator để thanh lý tài sản, hay còn gọi là mua lại nợ. Ở Aave, Liquidation Bonus sẽ rơi vào 5% cho những tài sản phổ biến, và 10% cho những tài sản có thanh khoản kém hơn.
Capital Utilization
Đây là khái niệm được nhắc đến chủ yếu bởi các nhà đầu tư khi sử dụng để so sánh hiệu suất của các Lending Protocol trên thị trường. Capital Utilization sẽ cho nhà đầu tư biết được với cùng một số vốn, Lending Protocol nào có thể cho vay nhiều hơn, hay nói cách khác là có thể tối ưu dòng vốn tốt hơn.
Ví dụ:
⇒ Vậy chúng ta có thể suy ra Protocol A đang có hiệu quả sử dụng vốn tốt hơn Protocol B.
Nếu bạn chưa hiểu cụ thể về Hiệu quả sử dụng vốn thì mình sẽ có Case Study thực tế ở phần “Phân tích dữ liệu” phía dưới.
Phân tích các nền tảng Lending nổi bật trên các hệ sinh thái
Sau khi đã nắm rõ về định nghĩa, đặc điểm và vai trò của AMM đối với thị trường Crypto nói chung và DeFi nói riêng. Vậy trong phần này, mình sẽ đi sâu vào phân tích theo chiều dọc, phân tích các nền tảng Lending nối bật của các hệ sinh thái.
Những nền tảng Lending nổi bật nhất trên mỗi hệ sinh thái.
Trong đó sẽ bao gồm hệ sinh thái Ethereum, Binance Smart Chain, Terra, Solana, Polygon và các hệ sinh thái khác.
Lending trên Ethereum
Tính đến thời điểm hiện tại, Ethereum đang là hệ sinh thái có DeFi TVL lớn nhất thị trường DeFi. Chính vì thế, mảng Lending cũng có DeFi TVL rất lớn. Xét riêng trong hệ sinh thái Ethereum, mảng Lending đã chiếm 33% tổng số DeFi TVL.
Tương quan giữa Lending TVL và DeFi TVL trên Ethereum.
Điều này cho thấy Lending là mảng vô cùng quan trọng đối với các DeFi Player ở hệ sinh thái Ethereum. Mặc dù vấn đề tắc nghẽn mạng lưới chưa được giải quyết, dẫn đến phí giao dịch trên Ethereum rất cao, nhưng điều này vẫn không thể ngăn cản Whale user sử dụng các Dapp trên Ethereum.
Những Lending Platform nổi bật nhất Ethereum.
Mảng Lending trên Ethereum bị thống trị bởi ba nền tảng Aave, Compound và MakerDAO. Trong 2 năm nay chưa có nền tảng Lending nào có thể vượt qua bộ 3 trên và họ cũng thường xuyên thay đổi vị trí dẫn đầu cho nhau. InstaDapp là Lending Aggregator nên mình sẽ không phân tích case của InstaDapp.
Aave (AAVE): Trước đây Aave chính là nền tảng ETHLend (LEND), tuy nhiên sau này họ đã rebrand lại thành Aave và tăng trưởng vượt bậc với cơn sóng DeFi ở Ethereum.
Hiện tại Aave đang có TVL lên đến 15 tỷ đô và hỗ trợ cho vay với hơn 30 tài sản khác nhau. Ở Aave, người dùng có thể vay tối đa 75% giá trị tài sản đã thế chấp. Anh em có thể tham khảo thêm về mô hình hoạt động của Aave ngay tại đây.
MakerDAO: MakerDAO là nền tảng Lending có cơ chế lạ nhất, thay vì deposit cryptocurrency để vay các cryptocurrency khác, thì MakerDAO sẽ cho người dùng vay DAI (Stablecoin của MakerDAO). Điểm nổi bật của MakerDAO là họ còn cho thế chấp LP token từ Uniswap để vay.
Hiện tại MakerDAO đã rất thành công khi DAI được chấp nhận ở hầu hết các Protocol của Ethereum, thậm chí còn mở rộng sang hệ sinh thái khác như BSC hay Polygon.
Đối với MakerDAO, người dùng có thể vay tối đa 67% giá trị tài sản đã thế chấp. Model của MakerDAO còn được áp dụng ở nhiều protocol khác như Venus (XVS & VAI) ở BSC và Party Parrot (PRT & PAI) ở Solana. Tham khảo thêm về mô hình hoạt động của MakerDAO tại đây.
Compound: Compound là nền tảng Lending có TVL lớn thứ 3, đạt 10 tỷ đô và hỗ trợ 15 tài sản. Đối với Compound, người dùng có thể vay tối đa 75% tài sản được thế chấp vào protocol. Tham khảo thêm về mô hình hoạt động của Compound ngay tại đây.
Aave, MakerDAO & Compound, bộ ba Lending Protocol này có vai trò rất quan trọng đối với DeFi ở Ethereum. Họ không chỉ bootstrap sự tăng trưởng của DeFi mà còn đóng vai trò là Trung tâm thanh khoản cho các Lending Aggregator như InstaDapp, DeFi Saver.
Nếu anh em chưa hình dung được độ lớn của Lending DeFi TVL ở Ethereum thì mình sẽ so sánh như sau:
Lending DeFi TVL trên Ethereum ~ Tổng DeFi TVL của BSC + Solana + Terra ~ 42 tỷ đô.
Lending trên Binance Smart Chain
Tương quan giữa Lending TVL và DeFi TVL trên BSC.
Sau khi hệ sinh thái Ethereum phát triển thành công DeFi vào khoảng tháng 9/2020, thì Binance cũng lập tức ra mắt Binance Smart Chain để bắt kịp Ethereum ở không gian DeFi.
Tính tới thời điểm hiện tại thì BSC đã rất thành công trong việc thu hút dòng tiền khi có DeFi TVL đạt 23 tỷ đô, đứng top #2 trên thị trường. Tuy nhiên trong khoảng 4 tháng nay, BSC đang bị chững lại và chưa có dấu hiệu tăng trưởng tiếp.
Những Lending Platform nổi bật nhất BSC.
Nếu như DeFi ở Ethereum bị dominance bởi mảng Lending, thì DeFi ở BSC bị dominnance bởi mảng DEX. Mảng Lending chỉ ghi nhận 4.5 tỷ đô (20% tổng DeFi TVL). Phía trên là 6 Lending Platform hoạt động trong hệ sinh thái BSC.
Tuy nhiên, 2 chỉ có 2 Lending Platform hoạt động nổi bật là Venus và Alpaca Finance.
Lending trên Solana
Tương quan giữa Lending TVL và DeFi TVL trên Solana.
Solana là hệ sinh thái có tốc độ tăng trưởng rất nhanh trong thời gian vừa qua. Tuy nhiên, khi dòng tiền đổ vào hệ sinh thái Solana, họ không tập trung nhiều ở các nền tảng Lending, chính vì thế mà chúng có hiệu suất hoạt động khá thấp.
Đa số dòng tiền của hệ sinh thái Solana tập trung ở các mảng AMM và Yield Farming để Earn Incentive từ các dự án mới. Tuy nhiên, trong thời gian gần đây thì mảng Lending của Solana đã nhận được nhiều sự chú ý hơn.
Một số dự án nổi bật: Port Finance, Solend, Party Parrrot,....
Những Lending Platform nổi bật nhất Solana.
Lending trên Terra
Tương quan giữa Lending TVL và DeFi TVL trên Terra.
Terra là hệ sinh thái DeFi vô cùng đặc biệt. Mặc dù số lượng Dapp hoạt động nổi bật trên Terra chưa đến 10 Dapps, nhưng Terra lại xuất sắc nằm trong top 4 hệ sinh thái DeFi có TVL cao nhất, đạt 8 tỷ đô. Trong đó Anchor Protocol (Dapp duy nhất hoạt động trong mảng Lending) đã chiếm đến 3 tỷ đô.
Anchor Protoco - Lending Platform nổi bật nhất Terra.
Sự thành công của Anchor Protocol đến từ rất nhiều yếu tố. Trong đó có sự phát triển bền vững của 3 chân kiềng: Terra USD, Mirror Protocol và Anchor Protocol của hệ sinh thái Terra.
Trong thời gian đầu, để thu hút người dùng đến với Terra, Anchor Protocol đã trả lãi suất lên đến 20% cho UST và còn thưởng thêm ANC cho ai tham gia vay & cho vay tại Anchor. Chưa kể Anchor Protocol đang là Liquidity Center của nhiều DeFi Dapp khác như Orion Money, Spar Protocol, Kash,... có người dùng thực ở một số quốc gia như Hàn Quốc.
Lending trên Polygon
Tương quan giữa Lending TVL và DeFi TVL trên Polygon.
Xếp sau Solana và Terra là hệ sinh thái Polygon, trong thời gian qua Polygon đã nhiều lần đứng top #3. Đây cũng là hệ sinh thái có số lượng Dapp rất đa dạng. Trong tổng số 50 dự án deploy trên Polygon, thì chỉ có 5 dự án hoạt động trong mảng Lending, 45 dự án còn lại hoạt động trong những mảng khác như AMM, Yield Aggregator,...
Tuy nhiên, chỉ cần một nền tảng Aave, mảng Lending đã chiếm đến 32% tổng DeFi TVL của hệ sinh thái Polygon. Điều này cho thấy Aave có sức thống trị rất cao ở Polygon và cũng đang là Protocol có TVL lớn nhất hệ Polygon.
Những Lending Platform nổi bật nhất Polygon.
Lending trên những hệ sinh thái khác
Như mình đã đề cập phía trên, Lending là mảng rất quan trọng giúp giữ lại thanh khoản trong hệ sinh thái. Chính vì thế, mỗi hệ sinh thái đều có ít nhất 1 Lending Protocol để có thể thu hút người dùng.
Tuy nhiên, nếu so sánh với bộ ba MakerDAO, Aave và Compound thì các Lending Protocol này vẫn còn quá nhỏ và chưa thực sự có những tác động lên toàn bộ thị trường DeFi.
Sự ra đời của chúng mới chỉ mang mục đích phục vụ người dùng của từng hệ sinh thái chứ chưa thể mở rộng tầm ảnh hưởng như DAI của Maker DAO (DAI đã có mặt trên 7 blockchain khác nhau).
Những nền tảng Lending nổi bật nhất trên mỗi hệ sinh thái.
Dưới đây là một số Lending Protocol nổi bật của các hệ sinh thái khác:
Sự thành công của một nền tảng Lending không chỉ phụ thuộc vào mô hình hoạt động của chính họ, mà còn phụ thuộc rất nhiều vào tiềm năng của hệ sinh thái mà Lending Protocol triển khai trên đó. Liệu các Dapp trong hệ sinh thái đã đủ đa dạng và thu hút người dùng sử dụng các nền tảng Lending để tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư chưa?
Chính vì thế, khi đánh giá tiềm năng của một Lending Protocol, anh em cần phải có góc nhìn 2 chiều, từ phía mô hình hoạt động và từ góc nhìn tổng quan của một hệ sinh thái.
Phân tích dữ liệu từ các Lending Protocol
Sau khi đã nắm rõ về những nền tảng Lending nổi bật trên thị trường, mình sẽ cùng anh em phân tích với góc nhìn rộng hơn. Đây là phần quan trọng nhất của bài viết giúp anh em nắm được cách phân tích được dòng tiền, tiềm năng của các protocol trên thị trường cũng như đưa ra những quyết định đầu tư.
Trong phần này mình sẽ cùng anh em phân tích:
Lending nằm ở đâu trong thị trường DeFi?
Trước khi đi vào phân tích các số liệu của mảng Lending, mình xin nhắc lại về DeFi Stack. Đây là phần sẽ giúp anh em định hình được các Lending Protocol đang nằm ở đâu trong thị trường DeFi và có vai trò như thế nào?
Sơ lược về DeFi Stack: Như anh em có thể thấy Infographic phía dưới, hệ sinh thái DeFi sẽ bao gồm 3 Layer cơ bản, đó là Blockchain Platform (Layer 1), Liquidity (Layer 2) và Application (Layer 3). Trong đó:
Tương quan giữa dòng tiền trong một hệ sinh thái và trong mảng Lending của hệ sinh thái đó.
Qua phần sơ lược về DeFi Stack, anh em có thể thấy được vai trò rất lớn của Lending trong việc hỗ trợ một hệ sinh thái DeFi phát triển. Nếu không có các Protocol chứa Liquidity như AMM và Lending, DeFi trên hệ sinh thái đó sẽ không thể phát triển.
Anh em muốn tìm hiểu chi tiết hơn về DeFi Stack thì có thể đọc thêm:
DeFi TVL và Lending TVL của các hệ sinh thái DeFi
Số liệu tương quan giữa dòng tiền trong một hệ sinh thái và trong mảng Lending của hệ sinh thái đó.
Trên đây là xếp hạng DeFi TVL và Lending TVL của các hệ sinh thái lớn nhất trên thị trường.
Bảng xếp hạng này cho thấy dòng tiền vẫn nằm nhiều nhất ở hai hệ sinh thái Ethereum ($120B) và Binance Smart Chain ($24 B), sau đó mới đến bộ ba Solana ($10 B), Terra ($8 B) và Polygon ($4 B).
Tuy nhiên, Lending TVL thì có sự thay đổi nhỏ, mặc dù Solana có DeFi TVL lớn hơn, nhưng Lending TVL của hệ Solana ($600 M) lại thấp hơn hai hệ Terra ($3 B) và Polygon ($2 B). Đây cũng là một Insight cho anh em track được dòng tiền nhanh nhất khi nhắc về một hệ sinh thái.
Hai mảng Lending và AMM đều rất quan trọng, tuy nhiên nếu như chọn hệ sinh thái nào để Skin in the game, mình ưu tiên những hệ sinh thái phát triển TVL trên mảng AMM hơn.
Bởi vì khi TVL của AMM phát triển, đồng nghĩa hệ sinh thái đó có nhiều dự án đang phát triển và thu hút người dùng cung cấp thanh khoản. Còn TVL ở các nền tảng Lending tăng chỉ mang ý nghĩa hệ sinh thái đó có dòng tiền, người dùng gửi tiết kiệm do lãi cao, nhưng lại không có giá trị về mặt phát triển không gian DeFi.
Lưu ý: Đây là góc nhìn cá nhân về các hệ sinh thái mới nổi, đối với hai hệ sinh thái Ethereum và BSC thì họ đã phát triển rất mạnh và đồng đều giữa 2 mảng nên sẽ không áp dụng góc nhìn này.
⇒ Dựa vào Lending Platform để track dòng tiền của một hệ sinh thái và xem hệ sinh thái đó sẽ phát triển theo hướng nào, từ đó chọn hướng để Skin in the game.
TVL của các protocol nổi bật nhất thị trường
Những nền tảng Lending có TVL cao nhất thị trường.
Dựa vào số liệu phía trên, anh em có thể thấy mảng DeFi Lending đang bị thống trị hoàn toàn bởi 3 nền tảng Aave ($15B), Compound ($13B) và MakerDAO ($14B), chúng hoàn toàn nằm trên hệ sinh thái Ethereum.
Còn lại là những Protocol đại diện cho các hệ sinh thái như: Aave - Polygon ($4B), Venus - BSC ($2B), Anchor - Terra ($3B), BenQi - Avalanche ($1B).
Còn các hệ sinh thái khác như Fantom và Solana vẫn chưa có những Lending Platform, đa số các Lending Platform đều hoạt động riêng lẻ và có TVL chưa đạt $1B.
Điều này cho thấy Lending là mảng vô cùng cạnh tranh và có sức ảnh hưởng rất lớn bởi hiệu ứng mạng lưới. Điều này có nghĩa là Lending Platform nào mạnh thì sẽ “nắm trùm” của cả hệ sinh thái đó, riêng hệ Ethereum có miếng bánh rất to nên cả 3 nền tảng Aave - MakerDAO - Compound có thể chia nhau.
⇒ Nếu như chọn đầu tư vào các Lending Protocol, mình sẽ chọn những nền tảng có hiệu suất tốt nhất, hoặc đang có sự tăng trưởng tốt về TVL, thay vì chỉ dựa vào Market Cap, bởi vì mảng Lending là mảng có tính dominate cao, rất khó cho các nền tảng nhỏ tăng trưởng.
Hiệu quả sử dụng vốn
Hiệu quả sử dụng vốn của một nền tảng Protocol cho anh em biết nền tảng nào đang hoạt động hiệu quả hơn với cùng một số vốn. Chỉ số sẽ được tính như sau:
Hiệu quả sử dụng vốn = (Outstanding Loan/Total Supply)*100%
Trong đó:
Đây là khái niệm anh em hay nhầm với TVL, TVL là lượng thanh khoản còn lại sau khi người Borrower đã vay tài sản ra khỏi Protocol.
TVL = Total Supply - Total Borrow
Trong đó:
So sánh Hiệu quả sử dụng vốn của các Lending Protocol.
Xếp hạng TVL: Aave (#1), MakerDAO (#2), Compound (#3), Aave-Polygon (#4),....
Xếp hạng Outstanding loan: Compound (#1), Aave (#2), MakerDAO (#3), Aave -Polygon (#4),...
Xếp hạng Capital Utilization: Compound (#1), Aave (#2), MakerDAO (#3), Aave -Polygon (#4),...
Nhìn tổng quan thị trường, MakerDAO - Aave - Compound không chỉ là ba nền tảng có TVL cao nhất, mà còn là 3 nền tảng có Outstanding Loan nổi bật nhất. Khi xét về hiệu quả sử dụng vốn thì chúng sẽ rơi vào khoảng từ 25% cho tới 40%. Từ đây anh em có thể suy ra tỷ lệ trung bình để áp dụng cho toàn thị trường Lending:
Thông thường đối với nhà đất, vàng bạc, anh em có thể vay lên đến 80% tài sản thế chấp. Tuy nhiên các tài sản trong thị trường crypto đều có mức độ biến động cao, chính vì thế người dùng chỉ vay khoảng 30% giá trị tài sản thế chấp. Điều này giúp họ an toàn khỏi rủi ro thanh lý do thị trường sập đột ngột.
Hiệu quả sử dụng vốn cũng thể hiện gián tiếp tỷ lệ thế chấp tối thiểu của các nền tảng cho vay (Min. Collateral Ratio). Nếu như tỷ lệ này cao thì người dùng sẽ vay ra ít hơn.
Trong 3 nền tảng Aave, MakerDAO và Compound, thì MakerDAO yêu cầu tỷ lệ thế chấp lên đến 150%, trong khi Aave và Compound chỉ yêu cầu 130%. Chính vì thế, Outstanding Loan của MakerDAO thấp hơn hai nền tảng còn lại.
⇒ Đây là chỉ số chủ yếu dành cho các investor đầu tư vào nền tảng đó để xem nền tảng nào có hiệu suất tốt hơn, từ đó tạo ra doanh thu cho protocol cũng như quyền lợi cho các lender.
Giá trị của một Lending Platform
Đối với một Lending Platform, anh em cần phải có góc nhìn như sau:
Chính vì thế, anh em không nên đánh giá sự thành công của một Lending Protocol chỉ thông qua TVL, mà hãy kết hợp thêm với Outstanding Loan. Outstanding Loan mới là nhân tố mang lại doanh thu cho Protocol cũng như mang lại lợi nhuận cho Lender.
Câu nói phía trên không đồng nghĩa nền tảng nào cho vay nhiều hơn thì sẽ tạo ra doanh thu nhiều hơn, bởi vì mỗi một nền tảng sẽ thu phí khác, lãi khác nhau. Nhưng góc nhìn tổng quan đó sẽ giúp anh em có góc nhìn khác về TVL trong thị trường Lending.
Top 30 DeFi Protocol có doanh thu cao nhất thị trường.
Infographic phía trên thống kê doanh thu của top 30 DeFi Protocol trên thị trường trong vòng 30 ngày. Trong Top 30 Protocol tạo ra doanh thu nhiều nhất, thì có 4 protocol đại diện cho mảng Lending, đó là:
Mặc dù các nền tảng Lending phía trên có doanh thu thuộc top thị trường, nhưng họ đang gặp phải một vấn đề nhỏ đó là chưa Capture được nhiều value cho token holder. Để hiểu được tại sao thì anh em đừng quên đọc Series How It Work để phân tích rõ nhất về mô hình hoạt động của dự án.
Doanh thu của các Protocol có thể được sử dụng với mục đích:
Trường hợp xấu đó là gì mà tại sao Protocol cần phải dự trữ một khoảng doanh thu lớn đến thế?
Đó chính là Case Study đối với nền tảng MakerDAO, khi thị trường sập mạnh vào tháng 3/2020. MakerDAO đã kích hoạt thanh lý hàng loạt tài sản. Tuy nhiên họ vẫn không thể trả nợ cho Lender. Chính vì thế họ đã phải sử dụng tới quỹ doanh thu để đền bù cho Lender.
Doanh thu của nền tảng Lending có thể không mang lại giá trị ngắn hạn cho các token holder, nhưng điều này đảm bảo cho Protocol có thể hoạt động bền vững hơn trong tương lai.
⇒ Đối với một Investor vào Protocol, chúng ta không chỉ nhìn vào chỉ số hoạt động, mà còn phải phân tích mô hình hoạt động của các dự án. Lending Protocol nào có thể đứng vững khi thị trường sập mạnh?
Hiệu ứng mạng lưới của Lending (Network Effect)
Ở phía trên, mình đã phân tích cho anh em theo dọc và chiều ngang của lĩnh vực Lending trong thị trường DeFi. Tuy nhiên, sự thành công của một Lending còn bị tác động bởi nhiều yếu tố khác. Trong đó yếu tốc tác động mạnh mẽ nhất chính là Network Effect.
Giải nghĩa: Hiệu ứng mạng lưới (hay còn gọi là Network Effect) có thể được xem là hiệu ứng mà một nhóm nhân tố có thể mang lại giá trị cho nhau, cũng như có sự tương tác lẫn nhau để mang lại giá trị nhiều nhất cho tập thể.
Hiệu ứng mạng lưới của các Lending Protocol.
Nếu so với AMM, thì lĩnh vực Lending có Network Effect tương đối đơn giản hơn. Mình có thể tóm gọn cho anh em bằng Infographic phía trên:
Cứ như thế vòng lặp sẽ diễn ra và đây cũng chính là FlyWheel của các Lending Protocol. Khi có được thanh khoản cao, Lending Protocol sẽ thu hút Borrower, tạo ra lực cầu để thu hút tiếp Lender, từ đó tạo ra thặng dư cho Lending Protocol và giá trị cho mỗi thực thể tham gia vào nền tảng.
Timeline quá trình phát triển của Lending
Sau khi đã nắm rõ được những nền tảng Lending nổi bật trên thị trường và cách phân tích tổng quan về thị trường Lending. Trong phần này mình sẽ cùng anh em đi qua từng giai đoạn phát triển của các Lending Platform, từ đó giúp anh em dự phóng được những hướng đi của thị trường Lending sau này.
Trong phần này mình sẽ đề cập tổng quan về lĩnh vực Lending ở toàn bộ thị trường crypto chứ không riêng trong thị trường DeFi, vì mảng Lending DeFi vẫn còn khá mới và chịu sự ảnh hưởng khá lớn của lĩnh vực Lending nói chung.
Giai đoạn 1 (2015-2017): Centralized Lending Platform ra đời
Như mình đã đề cập ở phía trên, Lending là lĩnh vực luôn đi song song với bất kỳ thị trường nào. Miễn là nơi đó có dòng tiền, có cơ hội cho nhà đầu tư thì lĩnh vực Lending sẽ ra đời giúp nhà đầu tư có thể tối ưu hóa dòng vốn.
Lending là lĩnh vực đã được nhắc đến lần đầu tiên vào năm 2015. Cho đến 2017, những nền tảng Lending đầu tiên mới ra đời. Tuy nhiên trong thời gian này, đa số người dùng đều chưa chú ý đến DeFi chính vì thế mặc dù ETHLend (tiền thân của Aave) và MakerDAO đều đã hoạt động từ năm 2017, nhưng người dùng chỉ chú ý đến các Centralized Lending Platform.
Trong khoảng năm 2017, Centralized Platform luôn là ưu tiên hàng đầu của các user từ Exchange cho đến Lending và còn nhiều mảng khác. Một số nền tảng Lending nổi bật có thể kể đến như NEXO, BlockFi, SALT, Celsius,…
Giai đoạn 2 (2018-2019): Centralized Exchange hỗ trợ Margin Trading (Lending)
Sau khi các Centralized Lending Platform phát triển mạnh mẽ, người dùng cũng đã quen dần với hình thức vay để tối ưu hóa nguồn vốn khi giao dịch. Tuy nhiên, đây là miếng bánh vô cùng béo bở và các sàn có thanh khoản cao hoàn toàn có thể áp dụng hình thức đó.
Chính vì thế các Centralized Exchange cũng bắt đầu phát triển thêm sản phẩm giao dịch đòn bẩy (Margin Trading). Cơ chế của chúng hoàn toàn giống với các Lending Platform. Nghĩa là người dùng thế chấp tài sản đang có, vay mượn một tài sản khác để mua khống hoặc bán khống.
शुरुआती दिनों में, पहले अपनाया गया एक्सचेंज बिटफिनेक्स और पोलोनीक्स थे, जो 2018 की अवधि में बड़ी तरलता और ट्रेडिंग वॉल्यूम के साथ दो एक्सचेंज थे। हालांकि, बाद में उभरते एक्सचेंजों में अधिक प्रभावी, प्रमुख रूप से बिनेंस , एफटीएक्स या हुओबी है।
मार्जिन लेंडिंग (व्यापार या उत्तोलन के लिए उधार) का विकास भी एक्सचेंजों के लिए बाद में डेरिवेटिव ट्रेडिंग विकसित करने का एक आधार है।
चरण 3 (2020): डेफी लेंडिंग का जन्म हुआ और पारिस्थितिकी तंत्र में विस्फोट हुआ
लगभग जून 2020 तक, DeFi को कई लोगों के लिए जाना जाने लगा और DeFi के क्षेत्र भी विकसित होने लगे, जिसमें DeFi Lending array भी शामिल है। यह वही घटना है जो कहावत है "पानी उठता है, नाव उठती है"।
Mặc dù các nền tảng DeFi Lending đứng đầu hiện tại như Aave hay MakerDAO đã được phát triển từ khoảng 2017 - 2018, nhưng cho đến DeFi Summer vào năm 2020, họ mới bắt đầu được mọi người chú ý đến và bùng nổ từ đây.
Sự tăng trưởng về TVL của nền tảng Aave.
Hình phía phía trên đây là minh chứng rõ ràng nhất. Từ đầu năm 2020, DeFi TVL của Aave chỉ có khoảng 10 triệu đô, nhưng tới thời điểm hiện tại, Aave đang được ghi nhận ở mốc 16 tỷ đô (tăng trưởng 1,600x trong vòng chưa đến 2 năm).
Trong giai đoạn này, các hệ sinh thái lớn cũng bắt đầu phát triển DeFi Lending Platform, điển hình là Venus của Binance Smart Chain, Anchor của Terra,...
Ngoài ra cũng có một số Lending Platform triển khai Multi-chain như Cream Finance,...
Giai đoạn 4 (2021): DeFi Lending cải tiến và phát triển
जब लेंडिंग प्रोटोकॉल लगातार विकसित हो गए हैं (तरलता प्रचुर मात्रा में है), तो आप लेंडिंग एग्रीगेटर्स की उपस्थिति देखेंगे। यह अंतर्दृष्टि भी है जो मुझे बताती है कि क्या पारिस्थितिकी तंत्र में तरलता पर्याप्त स्थिर है यदि यह पर्याप्त है, तो नए तरलता एकत्रीकरण प्लेटफॉर्म पैदा होते हैं।
कुछ प्रमुख लेंडिंग एग्रीगेटर्स का उल्लेख किया जा सकता है जैसे कि इंस्टाडैप या डेफी सेवर, वे एव, कंपाउंड या मेकरडीएओ से तरलता एकत्र करेंगे। विशेष रूप से, ऋण प्रोटोकॉल तक पहुंचने के लिए इंस्टाडैप में धन प्रवाह में 10 बिलियन अमरीकी डालर तक का टीवीएल है।
उसी समय, लेंडिंग प्लेटफॉर्म ने अधिक उप-उत्पाद विकसित करना शुरू कर दिया, मुख्य रूप से लीवरेज्ड ट्रेडिंग क्योंकि वे उपयोगकर्ताओं को उधार देने के लिए लेंडिंग प्लेटफॉर्म से तरलता का लाभ उठा सकते हैं। अल्फा फाइनेंस ने मार्जिन ट्रेडिंग और लेंडिंग को मिलाकर बीटा फाइनेंस , मैंगो मार्केट (सोलाना) लॉन्च किया।
उधार के भविष्य के अनुमान
तो आप समझ सकते हैं कि आप लेंडिंग फील्ड के फेज 3 में हैं। मेरे इस तरह के विश्लेषण का मतलब यह नहीं है कि भविष्य में उधार का विकास नहीं होगा। हालांकि, यह जानने के लिए कि वे कैसे जाएंगे और एक चरण में संक्षेप करेंगे, हमें निरीक्षण करने के लिए और समय चाहिए।
आगामी उधार बाजार के बारे में मेरे कुछ अनुमान यहां दिए गए हैं:
वित्तीय टाइकून का खेल का मैदान
अन्य बाजारों की तुलना में डेफी लेंडिंग का बाजार आकार।
हालाँकि हाल ही में डेफी लेंडिंग बहुत गर्म हो गई है, वास्तविकता यह है कि डेफी लेंडिंग का बाजार पूंजीकरण वैश्विक उधार बाजार के आकार की तुलना में अभी भी बहुत छोटा है। इसलिए, डेफी लेंडिंग मार्केट के पास भविष्य में और बढ़ने का अवसर है।
बड़े वित्तीय संस्थानों ने कॉइनबेस सहित डेफी लेंडिंग मार्केट पर ध्यान देना शुरू कर दिया है , वे अधिक लेंडिंग सेगमेंट विकसित करने के लिए महत्वाकांक्षी हैं। हालाँकि इसे SEC द्वारा "छुआ" गया है, मेरा मानना है कि DeFi लेंडिंग को न केवल कॉइनबेस बल्कि जेपी मॉर्गन, HSBC, जैसे बड़े बैंकों द्वारा भी देखा गया है ...
उधार बाजार तक पहुंचने की कोशिश करते समय एसईसी द्वारा कॉइनबेस को "छुआ" गया था।
क्रिप्टो बाजार तक सीमित नहीं है
हालाँकि डेफी लेंडिंग में जबरदस्त वृद्धि हुई है, लेकिन इसने स्पष्ट रूप से इसके नुकसान भी प्रदर्शित किए हैं। जैसा कि आप देख सकते हैं, डेफी लेंडिंग वर्तमान में क्रिप्टो बाजार से बहुत अधिक बाध्य है। हम क्रिप्टोक्यूरेंसी के अलावा अन्य संपत्तियों को गिरवी नहीं रख सकते।
Nếu điều này không được giải quyết thì quy mô của DeFi Lending mãi sẽ nhỏ hơn quy mô của thị trường crypto. Thực tế là DeFi Lending đã và đang cố gắng giải quyết vấn đề này, nhưng họ vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Hai vấn đề lớn nhất mà họ cần giải quyết chính là:
1. Cơ chế mã hóa tài sản thực
Ở thị trường thực, người dùng có thể thế chấp chiếc xe, căn nhà và nhiều tài sản khác để vay. Vậy làm thế nào để có thể mã hóa từng loại tài sản đó lên blockchain và áp dụng chúng vào DeFi? Chưa kể mỗi chiếc xe lại có màu sắc khác nhau, thương hiệu khác nhau, từ đó giá trị của chúng cũng khác nhau.
Hiện tại NFT chính là công nghệ được sử dụng để mã hóa cái tài sản riêng biệt có tính chất khác nhau. Ví dụ như nền tảng Opulous cho phép các nghệ sĩ âm nhạc có thể vay bằng các thế chấp các bản nhạc dưới dạng NFT.
Tuy nhiên, đối với các tài sản thực như nhà cửa, xe cộ,… làm sao để các Lending Protocol đảm bảo rằng NFT mã hóa cho tài sản đó, chứ không phải tài sản khác có đặc điểm tương tự, thì đây vẫn còn là một dấu chấm hỏi chưa có lời giải đáp.
Cơ chế mã hóa tài sản thực vẫn chưa có giải pháp hiệu quả.
2. Cơ chế định giá tài sản
Rào cản thứ hai đó chính là cơ chế định giá tài sản. Đối với Cryptocurrency, việc định giá tương đối dễ dàng vì chúng có thanh khoản cao và được chấp nhận rộng rãi. Tuy nhiên, đối với các tài sản ở thế giới thực, việc định giá sẽ khó hơn rất nhiều.
Tuy vào thuộc tính, đặc điểm mà mỗi chiếc xe, mỗi căn nhà có định giá khác nhau. Đặc biệt là các tác phẩm NFT, đối với từng nhà sưu tầm thì giá trị của chúng cũng khác nhau. Vậy làm sao để có thể định giá được chính xác giá trị của tài sản.
ChainLink đi đầu trong việc định giá tài sản và đưa chúng vào blockchain.
Hiện tại thì ChainLink đã và đang phát triển công nghệ cho phép định giá các tài sản NFT, tuy nhiên chúng vẫn chưa thực sự được ứng dụng và cần thêm nhiều thời gian để phát triển.
Nếu giải quyết được 2 vấn đề trên, chắc chắn quy mô của mảng DeFi Lending sẽ lớn hơn rất nhiều, lớn đến mức chúng ta sẽ không thể tưởng tượng nổi. Nhưng đây là câu chuyện rất xa bởi vì các loại tài sản thực sẽ động chạm rất nhiều đến vấn đề pháp lý.
Vậy quay lại với thị trường crypto, đâu là cơ hội đầu tư cho anh em?
Cơ hội đầu tư vào Lending
Sau khi đã nắm rõ quá trình phát triển và hướng phân tích các Lending Protocol, trong phần này mình sẽ phân tích những cơ hội đầu tư vào lĩnh vực Lending. Trong đó chia thành 3 dạng.
Cho vay tại các Lending Platform
Trong thị trường DeFi thì anh em có thể tối ưu hóa lợi nhuận với nhiều phương thức khác nhau, trong đó lãi cao nhất là hình thức Farming hoặc tham gia IDO. Tuy nhiên, nếu như anh sợ rủi ro Impermanent Loss hoặc chưa có “kèo” IDO, thì Lending là một trong những giải pháp tối ưu nhất.
Mặc dù lãi đến từ Lending khá thấp, nhưng đây là sự lựa chọn hàng đầu cho những anh em có vốn lớn và có thể Earn được từ những tài sản mình đang hold. Ngoài các Stablecoin ra, thì anh em còn có thể cho vay cryptocurrency, chủ yếu là các loại tài sản có tính thanh khoản cao.
So sánh lãi suất của các nền tảng cho vay.
Đây là hai công cụ tracking lãi vay và lãi cho vay tại các Lending Platform:
लेंडिंग प्लेटफॉर्म के नेटिव टोकन में निवेश करें
यह निवेश का सबसे सुलभ रूप है, लेकिन सबसे कठिन भी है क्योंकि इसके लिए आपको ऑपरेटिंग मॉडल को समझना होगा और लेंडिंग प्लेटफॉर्म की क्षमता का आकलन करना होगा।
डेफी लेंडिंग प्रोटोकॉल के मार्केट कैप की तुलना करें।
वहाँ पर:
1. टॉप 3 लेंडिंग प्रोटोकॉल के लिए (Aave - Compound - MakerDAO)
जैसा कि आप ऊपर दिए गए आँकड़ों में देख सकते हैं, सबसे प्रमुख ऑपरेटिंग प्लेटफॉर्म Aave - MakerDAO - Compound हैं जिनका पूंजीकरण बहुत अधिक है। इसलिए, यदि आप इन 3 प्लेटफार्मों के विकास पर दांव लगाते हैं, तो विकास की संभावना अधिक नहीं होगी।
हालांकि, मैं अभी भी मेकरडीएओ पर ध्यान देता हूं, क्योंकि मेकरडीएओ का मार्केट कैप केवल कंपाउंड के बराबर है, लेकिन एफडीवी दोगुने से कम है। इसका मतलब है कि मेकरडीएओ का मार्केट कैप अभी तक "सीलिंग" तक नहीं पहुंचा है (यह मानते हुए कि 3 प्लेटफॉर्म में समान क्षमता है)।
मैं कंपाउंड क्यों नहीं चुनता? क्योंकि कंपाउंड में तीनों का मार्केट कैप सबसे कम है, लेकिन कंपाउंड का FDV Aave की "सीलिंग" के करीब है, इसलिए अगर मार्केट कैप में वृद्धि होती है, तो इसे अनलॉक किए गए टोकन के बीच समान रूप से विभाजित किया जाएगा।
2. शेष उधार प्रोटोकॉल के लिए
उपरोक्त आँकड़ों के आधार पर, आप देख सकते हैं:
हालांकि, क्रीम फाइनेंस और वीनस में सबसे कम एफडीवी है, इसलिए कम समय में मैं एंकर या बेनक्यूई के बजाय क्रीम या वीनस को चुनूंगा।
मार्केट कैप और FDV की तुलना करना दो सबसे सरल तरीके हैं, लेकिन उन्हें ज़्यादा मत करो और मौलिक विश्लेषण (एक प्रोटोकॉल के आंतरिक मूल्य का विश्लेषण) के बारे में भूल जाओ।
ऊपर दिए गए प्रत्येक प्रोटोकॉल की अपनी विशेषताएं हैं, उदाहरण के लिए:
⇒ Anh em cần phải so sánh ở nhiều khía cạnh khác nhau dựa vào hiệu suất hoạt động để đưa ra quyết định hợp lý nhất.
Tham gia Retroactive
अंतिम फॉर्म में वही संचालन होता है जैसे आप उधार प्लेटफॉर्म (उधार, बंधक, उधार, ...) का उपयोग कैसे करते हैं। लेकिन अंतर यह है कि आप ऐसे लेंडिंग प्लेटफॉर्म का "शिकार" करेंगे, जिन्हें बहुत से लोग नहीं जानते हैं, जिनके पास टोकन नहीं हैं और जो उपयोगकर्ताओं के लिए इंसेंटिव को जल्दी चला रहे हैं। यदि आप भाग्यशाली हैं, तो आप टोकन अर्जित करेंगे जब उनके पास एयरड्रॉप होगा, या नीचे दिए गए एंकर प्रोटोकॉल के मामले में प्रोत्साहन का आनंद लें।
केस स्टडी: जब एंकर प्रोटोकॉल - टेरा इकोसिस्टम का लेंडिंग प्लेटफॉर्म लॉन्च किया गया था, तो यूजर्स को प्लेटफॉर्म में जमा करते समय यूएसटी पर न केवल 20% एपीआर प्राप्त हुआ, बल्कि रेट्रोएक्टिव एएनसी टोकन भी प्राप्त हुआ।
एंकर प्रोटोकॉल ने उपयोगकर्ताओं को मंच का उपयोग करने के लिए कई प्रोत्साहन शुरू किए हैं।
उधार और हैक्स
Ở phần cuối cùng, mình xin phép được nhắc lại một số vụ hack ở thị trường DeFi Lending. Đây cũng là phần mình nhắc đến một số rủi ro mà anh em có thể gặp phải khi tham gia DeFi Lending.
Những sự kiện bị hack của các Lending Protocol.
Từ đầu năm đến nay, lĩnh vực Lending đã trải qua không ít vụ hack, gần đây nhất là UniLend, thiệt hại lớn nhất là nền tảng Venus với 200 triệu đô. Mặc dù vốn của người dùng đa số đều được đền bù (không mất vốn), nhưng các token holder thì liên tục chịu thiệt hại khi Protocol bị hack.
Venus (XVS) đã mất giá 50%, từ $80 về $40 khi nền tảng thông báo bị hack $200 triệu, đây là có thể xem là tổn thất lớn nhất chỉ sau sự kiện Poly Network bị hack 611 triệu đô.
Flash Loan - Nguyên nhân chính trong các vụ hack
Và đa số các vụ hack đều đến từ lỗ hổng Flash Loan - đây là tính năng cho phép người dùng vay và trả nợ trong cùng một giao dịch mà không cần tài sản thế chấp. Vậy tại sao các nền tảng Lending Platform vẫn hỗ trợ Flash Loan?
Thật ra Flash Loan không hoàn toàn xấu, Flash Loan cho phép người dùng có thể kiếm tiền nhờ vào chiến lược Arbitrage (chênh lệch giá), đổi tài sản thế chấp nhanh chóng, tự thanh lý bằng Flash Loan.
Chính vì thế, Flash Loan không hoàn toàn xấu, mà còn có thể được xem là nhân tố cảnh cáo giúp các Lending Protocol hoàn thiện về mặt bảo mật trước khi muốn phát triển bền vững.
Ngoài ra, tham gia DeFi cũng sẽ có thêm một số rủi ro về cách sử dụng ví và rủi ro Smart Contract. Anh em chỉ nên tham gia với số vốn hợp lý. Tìm hiểu chi tiết cách tham gia DeFi an toàn tại đây.
Tổng kết
Mình sẽ tổng kết lại một số Insights cho anh em về cơ hội đầu tư trong lĩnh vực Lending:
उधार के क्षेत्र में निवेश के अवसर खोजने में आपकी सहायता करने के लिए ये सभी विश्लेषण हैं। आशा है कि लेख आपके लिए बहुत कुछ लाएगा!
किसी भी AMM के लिए सबसे बुनियादी मॉडल Uniswap V2 के ऑपरेटिंग मॉडल का विश्लेषण और मूल्यांकन करें।
रेमिटानो एक्सचेंज पहला एक्सचेंज है जो वीएनडी में क्रिप्टोकरेंसी को खरीदने और बेचने की अनुमति देता है। रेमिटानो के लिए पंजीकरण करने और बिटकॉइन को यहां विस्तार से खरीदने और बेचने के निर्देश!
लेख आपको सोलाना पर इस नई परियोजना की पूर्ण कार्यक्षमता का अनुभव करने के लिए मैंगो मार्केट्स का उपयोग करने के लिए सबसे पूर्ण और विस्तृत मार्गदर्शिका प्रदान करेगा।
यह लेख आपको टेंडराइज़ टेस्टनेट का उपयोग करने के लिए सबसे पूर्ण और विस्तृत निर्देश प्रदान करेगा।
मीना और पॉलीगॉन ऐसे उत्पादों को विकसित करने के लिए मिलकर काम करेंगे जो मापनीयता, उन्नत सत्यापन और गोपनीयता को बढ़ाते हैं।
अनलॉक्ड सीरीज़ की इस पहली कड़ी में, हम सुरक्षा सेटिंग्स का उपयोग करके आपके वॉलेट में सुरक्षा की एक अतिरिक्त परत जोड़ेंगे।
कृषि उपयोगकर्ताओं के लिए DeFi में आसानी से क्रिप्टोकरंसी अर्जित करने का एक अच्छा मौका है। लेकिन क्रिप्टो की खेती करने और डेफी से सुरक्षित रूप से जुड़ने का सही तरीका क्या है?
क्रिप्टो माइक्रो में कैश फ्लो क्या है? वे परतें जिनसे नकदी प्रवाह प्रवाहित होगा? संकेत है कि पैसा बह रहा है?
लेख अनुवादक के कुछ व्यक्तिगत विचारों के साथ डेफी में मूल्यांकन के मुद्दे पर लेखक @ jdorman81 की राय का अनुवाद करता है।
सैडल फाइनेंस एक एएमएम है जो tBTC, WBTC, sBTC और renBTC के लिए ट्रेडिंग की अनुमति देता है और तरलता प्रदान करता है। सैडल फ्लोर यूजर मैनुअल।